Duruma göre değişir: Türkiye’de gerçekleşen bir tedaviye ilişkin tıbbi hata şikâyetinin ülkenizden yürütülmesi, tek bir sabit ücretle belirlenemez. Toplam maliyet; yalnızca bir kuruma idari şikâyet yapılıp yapılmayacağına, ceza veya tazminat sürecine başvurulup başvurulmayacağına, Türkiye’de avukatla temsil gerekip gerekmediğine ve dosyanın ne kadar belge, bilirkişi, tercüme ya da seyahat gerektirdiğine bağlıdır.

İlk aşamada, Türkiye’deki olayın hukuki niteliğini değerlendirebilecek bir avukattan yazılı ön inceleme ve yaklaşık bütçe istemeniz en güvenli yoldur. Teklifte avukatlık ücretinin yanı sıra mahkeme ve başvuru giderleri, noter veya vekâlet işlemleri, yeminli tercüme, tıbbi kayıtların incelenmesi, bilirkişi ve olası seyahat masrafları ayrı ayrı gösterilmelidir.

Türkiye’deki tıbbi hata iddiasında masraf nasıl şekillenir?

“Tıbbi hata” ifadesi, tek başına hangi hukuki yolun kullanılacağını belirlemez. Yaşadığınız olayın bir sağlık kuruluşuna yönelik şikâyet, disiplin veya idari inceleme, ceza soruşturması, maddi ya da manevi zarar talebi veya bunların birden fazlasıyla ilgili olup olmadığı önce değerlendirilir.

Bir kuruma yapılan bildirim veya şikâyet, her zaman tazminat sağlayan bir dava anlamına gelmez. Buna karşılık zarar karşılığı talep etmek istiyorsanız; tedavi kayıtları, zarar belgeleri, sonraki tedaviler, iş gücü kaybı ve nedensellik gibi konuların ayrıca incelenmesi gerekebilir. Kullanılacak yol, başvuru yapılan sağlık kuruluşunun niteliğine, sağlık çalışanının statüsüne, olayın gerçekleştiği yere ve yürürlükteki kurallara göre değişebilir.

Masraf kalemlerini önceden ayırın

  • Hukuki ön inceleme: Avukatın tıbbi dosyayı, sözleşmeleri, ödeme kayıtlarını ve mevcut raporları incelemesi için talep edilen ücret olabilir.
  • Vekâlet ve temsil ücreti: Türkiye’deki avukatın yalnızca danışmanlık vermesiyle duruşma, dilekçe, resmi yazışma ve takip işlemlerini üstlenmesi aynı kapsam değildir.
  • Resmî işlem giderleri: Başvuruya, dava türüne veya dosyanın yürütüldüğü mercie bağlı olarak harç, gider avansı ya da başka yargılama kalemleri gündeme gelebilir.
  • Belge ve tercüme giderleri: Ülkenizdeki sağlık raporları, faturalar, sigorta yazışmaları ve kimlik belgeleri için yeminli tercüme, tasdik veya noter işlemi gerekebilir.
  • Tıbbi değerlendirme giderleri: Dosyanın anlaşılması için bağımsız bir uzman görüşü veya bilirkişi incelemesi gerekli görülebilir. Bunun zorunlu olup olmadığı ve kimin tarafından seçileceği dosyaya göre değerlendirilir.
  • Seyahat ve konaklama: Bazı işlemler uzaktan yürütülebilse de kişisel beyan, duruşma, noter işlemi veya ek tıbbi muayene için Türkiye’ye gelmeniz gerekebilir.
  • İcra ve tahsil giderleri: Bir karar veya anlaşma elde edilse bile ödemenin tahsili için ayrıca takip işlemleri gerekebilir. Bu aşamanın ücreti baştan yazılı olarak sorulmalıdır.

Ülkenizden yürütülebilecek işlemler ve sınırları

Türkiye’deki bir dosyanın önemli bölümü, uygun bir vekâletname ile Türkiye’deki avukat tarafından takip edilebilir. Bununla birlikte, uzaktan yürütülebilme imkânı dosyanın niteliğine ve ilgili mercinin uygulamasına bağlıdır; her işlemin yurt dışından eksiksiz tamamlanacağı varsayılmamalıdır.

Vekâletname düzenlemek için ülkenizdeki Türk konsolosluğu, yerel noter veya başka bir resmî kanalın kullanılması gerekebilir. Hangi biçimin kabul edileceğini, apostil ya da tasdik gerekip gerekmediğini ve Türkçe tercüme şartını avukatınızdan ve ilgili resmî makamdan önceden yazılı olarak teyit edin. Bu konuda genel bir internet bilgisini kendi dosyanız için kesin prosedür kabul etmeyin.

Ceza soruşturması veya kişisel beyan gerektiren süreçlerde, beyanın nasıl alınacağı ve hazır bulunmanızın gerekip gerekmediği ayrıca sorulmalıdır. Şikâyet metninin verilmesi ile tüm dosyanın sonuçlanması aynı şey değildir; ilk başvurunun düşük maliyetli olması, sonraki hukuki aşamaların da ücretsiz olacağı anlamına gelmez.

Yazılı maliyet teklifi alırken kontrol edilecek noktalar

İlk görüşmede yalnızca “dava ne kadar tutar?” diye sormak yerine, dosyanın hangi aşamalarını kapsayan bir teklif istediğinizi açıklayın. Avukatın dosyayı değerlendirebilmesi için tedavi tarihlerini, kuruluş ve hekim bilgilerini, yaşadığınız komplikasyonu, mevcut sağlık durumunu ve şimdiye kadar yaptığınız başvuruları kronolojik olarak paylaşmanız yararlı olur.

Teklifte bulunması gereken bilgiler

  • Hangi başvurunun veya dava türünün değerlendirildiği ve hangi işlemlerin kapsam dışında bırakıldığı.
  • Ücretin saatlik, sabit, aşamalı veya başka bir yöntemle hesaplanıp hesaplanmadığı.
  • İlk görüşme ve dosya incelemesinin ayrı ücretlendirilip ücretlendirilmediği.
  • Dilekçe hazırlama, tercüme koordinasyonu, duruşma, bilirkişi raporuna itiraz ve uzlaşma görüşmelerinin fiyata dahil olup olmadığı.
  • Harç, noter, tercüman, posta, uzman görüşü ve seyahat gibi üçüncü taraf giderlerinin kime ait olduğu.
  • Ödeme planı, yabancı para üzerinden düzenlenen ücretlerde kur riskinin nasıl ele alınacağı ve vergi veya benzeri ek kalemlerin bulunup bulunmadığı.
  • Dosyanın sona ermesi, avukat değişikliği, uzlaşma veya başvurudan vazgeçme durumunda ücretin nasıl hesaplanacağı.
  • Herhangi bir başarı primi, koşullu ücret veya karşı taraf gideri riskinin sözleşmede nasıl düzenlendiği.

Ücret sözleşmesini anlamadığınız bir dilde imzalamayın. Gerekirse bağımsız bir tercümandan destek alın ve sözlü vaatlerin yazılı sözleşmeye eklenmesini isteyin. “Kesin kazanılır”, “tüm masraflar karşılanır” veya “iade garanti” gibi ifadeler varsa bunların hukuki ve sözleşmesel dayanağını açıkça sorun.

Ülkenizdeki sigorta ve adli yardım seçenekleri

Yaşadığınız ülkede hukuki masrafları karşılayan bir hukuki koruma sigortanız, seyahat sigortanız, özel sağlık sigortanız veya işveren kaynaklı bir poliçeniz olabilir. Ancak her poliçe yurt dışında gerçekleşen tedaviyi, tıbbi hata iddiasını, yabancı avukat ücretini ya da Türkiye’deki yargılama giderlerini kapsamıyor olabilir.

Sigortacınıza yazılı olarak başvurmadan önce poliçedeki coğrafi kapsamı, bildirim süresini, ön onay şartını, seçilecek avukatla ilgili kuralları, teminat üst sınırını ve istisnaları sorun. Sigortaya bildirim yaparken olayın tüm ayrıntılarını paylaşın; yalnızca masrafın ödenip ödenmeyeceği konusunda önceden yazılı onay almadan yüksek bir harcama yapmayın.

Ülkenizdeki adli yardım sistemi, gelir durumuna ve uyuşmazlığın niteliğine göre hukuki destek sağlayabilir. Bu desteğin Türkiye’deki süreçte kullanılabilmesi otomatik değildir; başvuru şartlarını ülkenizdeki ilgili adli yardım kurumu ve Türkiye’deki avukatla ayrı ayrı teyit etmeniz gerekir.

Belge hazırlığı ve maliyeti azaltan güvenli adımlar

  • Tedavi sözleşmesi, fiyat teklifi, ödeme dekontu, epikriz, görüntüleme sonuçları, laboratuvar raporları ve taburculuk belgelerini tarih sırasına koyun.
  • Türkiye’deki kuruluşla yaptığınız e-posta, mesaj ve şikâyet yazışmalarını orijinal biçimleriyle saklayın.
  • Olaydan sonra başka bir ülkede aldığınız tedavilerin raporlarını ve faturalarını ayırın; bunların Türkiye’de kullanılabilmesi için tercüme veya tasdik gerekip gerekmediğini sorun.
  • Her belgeyi kendiniz çevirmek yerine, hangi belgelerin resmî tercüme gerektirdiğini avukattan öğrenin. Gereksiz tercümeler masrafı artırabilir.
  • Telefon görüşmelerinin tarihini, görüştüğünüz kişiyi ve verilen bilgiyi not edin; önemli açıklamaları e-posta ile yazılı teyit edin.
  • Dosya açılmadan önce zamanaşımı veya başvuru süresi bakımından acil bir risk bulunup bulunmadığını avukata sorun. Süreler, olayın ve seçilen hukuki yolun özelliklerine göre değişebilir.

Gözden kaçabilen risk: şikâyet ile tazminat talebinin ayrılması

Bir sağlık kuruluşuna veya yetkili kuruma şikâyet ile zararınızın karşılanmasını istemek farklı amaçlara ve farklı maliyetlere sahip olabilir. Şikâyet, olayın incelenmesine yönelik bir idari veya mesleki değerlendirme başlatabilir; bu başvurunun tek başına maddi kaybınızı, tedavi giderlerinizi veya manevi zararınızı karşılayacağı varsayılmamalıdır.

Ayrıca Türkiye’deki süreç ile ülkenizde başlatılabilecek bir süreç arasında yetki, delil, tercüme, tebligat ve kararın tanınması bakımından farklılıklar bulunabilir. Hangi ülkenin hangi konuda yetkili olduğu konusunda kesin sonuca, dosyanızı inceleyen yetkili bir hukuk uzmanı olmadan varmayın.

Bu konuyla bağlantılı olarak sorabileceğiniz sorular

  • Türkiye’deki tıbbi hata iddiası için hangi hukuki başvuru yolları değerlendirilebilir?
  • Yurt dışından Türkiye’deki avukata vekâletname nasıl verilir ve hangi belgeler hazırlanır?
  • Tıbbi kayıtlarımı ve tercümelerimi Türkiye’deki bir hukuki süreçte nasıl kullanabilirim?